GÜNDEM
Uluslararası Uzay İstasyonu, 2000’den bu yana bilinmezlere ışık tutuyor
Uluslararası Uzay İstasyonu (UUİ), farklı ülkelerden astronotları bir araya getirerek küçük bir Dünya oluştururken evreni anlamak için gerçekleştirilen birçok deneye de ev sahipliği yapıyor.
AA muhabiri, UUİ’nin kuruluşuna ve yapısına dair bilgileri derledi.
UUİ’nin inşası, 1984’te önce dönemin ABD Başkanı Ronald Reagan tarafından, sonrasında da bütçesiyle birlikte ABD Kongresi tarafından onaylandı. 1984 ile 1993 arasında tasarlanan UUİ’nin farklı elementleri ABD, Kanada, Japonya ve Avrupa ülkeleri tarafından 1980’li yılların sonlarına doğru inşa edilmeye başlandı.
Lego seti gibi her parçası ayrı inşa edilen UUİ, karmaşık robotik sistemler ve uzay giysili insanlarca uzayda bir araya getirildi.
1993’te tekrar tasarlanan UUİ’ye Rusya da katılması için davet edildi. 15 ülkeden 5 uzay ajansının uluslararası ortaklığında çalışmalarına devam edilen UUİ’nin ilk kısımları 1998’de kurulmaya başlandı. Bu dönemde ilk tekrar kullanılabilen uzay araçları da ABD tarafından geliştirildi. UUİ’nin ana inşası temelde 1998-2011 yıllarında tamamlandı.
İstasyonda devamlı kalınmaya başlanılan tarih de Kasım 2000 oldu. UUİ’de 2 Kasım 2000’de kalan ilk mürettebat NASA astronotu Bill Shepherd ile kozmonot Yuri Gidzenko ve Sergei Krikalev olarak tarihe geçti. 4 ay süren misyonlarının amacı, UUİ’de yaşam sürdürülebilmesi için gerekli görevleri tamamlamaktı.
Sadece bir ülke tarafından kullanılmayan UUİ, Avrupa, ABD, Rusya, Kanada ve Japonya’nın “müşterek programı” olarak görülüyor. UUİ, ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), Rusya Federal Uzay Ajansı (Roscosmos), Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) ve Kanada Uzay Ajansının (CSA) katkılarıyla oluşturuldu.
Ana misyon kontrol merkezleri ABD ve Rusya’da yer alırken Kanada, Japonya ve Avrupa’da da birkaç yardımcı kontrol merkezi bulunuyor.
İstasyon, 6 uyku bölmesi, 2 banyosu, bir spor salonu ve 360 derece görünüm sağlayan yuvarlak penceresiyle 6 odalı evden daha büyük bir alandan oluşuyor. Ayrıca yaşam alanları ve laboratuvarlar da UUİ içinde yer alan modüller arasında.
UUİ’nin büyük modülleri ve diğer parçaları için 37’si ABD uzay araçlarıyla, 5’i Rus Proton/Soyuz roketleriyle 42 montaj uçuşu yapıldı.
Saniyede yaklaşık 8 kilometre hızla seyahat eden istasyonda 7 kişiden oluşan uluslararası mürettebat yaşıyor ve çalışıyor. Mürettebatın değişim dönemlerinde istasyonda 7’den fazla kişi bulunabiliyor.
Şu anda UUİ’de bulunan ve 27 Eylül 2023’te göreve başlayan 7 kişilik Expedition 70 ekibinde Andreas Mogensen, Jasmin Moghbeli, Furukawa Satoshi, Loral O’Hara, Konstantin Borisov, Oleg Kononenko ve Nikolai Chub yer alıyor.
– UUİ, bir günde 16 kez Dünya etrafında dolaşıyor
UUİ, her 90 dakikada bir Dünya yörüngesi etrafında dönüyor. Bu da UUİ’nin 24 saat içinde Dünya etrafında 16 kez döndüğü ve 16 defa gün batımı ve gün doğumu gördüğü anlamına geliyor.
Yaklaşık bir gün içinde Ay’a eş değer mesafe katedip geri dönen UUİ’nin inşası, geliştirilmesi ve bakımı için astronotlarla kozmonotlar düzenli uzay yürüyüşleri yapıyor.
Uç bölgeleri de dahil, bir Amerikan futbol sahasından bir metre kısa olan UUİ, 109 metre uzunluğunda ve yaklaşık 420 ton ağırlığında.
Dünya’nın yaklaşık 402 kilometre üzerinde yörüngede yer alan UUİ, Rus uzay istasyonu Mir’den 4 kat, ABD’nin Skylab’ından 5 kat büyüklükte.
Yaklaşık 13 kilometre uzunluğundaki kablolar, UUİ’deki tüm elektrikli güç sistemini birbirine bağlıyor. 7 farklı birleşme yeri ve iki uç işlevcisi ya da kolları bulunan robotik Canadarm2, tüm modülleri hareket ettirmek, bilimsel deneyler yürütmek ve hatta uzay yürüyüşü yapan astronotları taşımak için kullanılıyor.
Sistemlerin 50’den fazla bilgisayar tarafından kontrol edildiği UUİ’nin yalnızca ABD bölümünde 400 bin sinyal aktaran 100 veri ağı üzerinden iletişim kuran 44 bilgisayarda 1,5 milyon satırdan fazla uçuş yazılımı kodu çalışıyor.
İstasyonda bulunan 8 güneş panelinin bir dönümü 75 ile 90 kilovat arası güç sağlarken UUİ’deki Su Geri Dönüşüm Sistemi, mürettebatın kargo uzay aracıyla getirilen suya bağlılığını yüzde 65’e düşürüyor.
– Uzay araçlarının UUİ’ye kenetlenmesi
UUİ’de Rus ve Avrupa uzay araçlarıyla ABD uzay aracına uygun 2 farklı kenetleme limanı bulunuyor. Uzay aracının kenetlenme bölmesine kendiliğinden yaklaşamadığı durumlarda da UUİ’nin robotik kolu devreye giriyor.
Büyük, 100 tonluk uzay araçlarına uygun şekilde tasarlanan kenetlenme mekanizması sayesinde UUİ’ye doğru itilen uzay aracı, mekanizma tarafından bir tren vagonunun lokomotife bağlanması gibi çekiliyor.
Genellikle misyonlar çerçevesinde pilot olarak görevlendirilen astronotlar, uzay araçlarının UUİ’ye kenetlenmesini temin ederek araç ile istasyon arasındaki bağlantıyı sağlıyor. Böylece astronotlar UUİ’ye geçiş yapıyor ve görevlerini tamamladıklarında da uzay aracını UUİ’den ayırarak Dünya’ya başarıyla dönebiliyor.
Aynı anda UUİ’ye kenetlenebilen uzay araçlarının sayısı 8 ve bu araçlar Dünya’daki fırlatma sürecinin ardından 4 saat sonra UUİ’ye ulaşabiliyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı Çalışma Dairesi müfettişleri 4-10 Mayıs İş Sağlığı ve Güvenliği Haftası kapsamında Girne’de denetim yaptı. Ciddi eksik tespit edilen 4 inşaatın faaliyetleri durdurulurken, 3 inşaat için de yazılı uyarı verildi.
Çalışma Bakanlığı’ndan verilen bilgiye göre, 6 ilçede görevli müfettişlerinin katılımıyla yapılan denetimlerde, Girne’deki inşaatlarla Çatalköy ve Karaoğlanoğlu sanayi bölgelerinde farklı sektörlere ait işyerleri denetlendi.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu ile Çalışma Dairesi Müdürü Emrah Güven de denetimlerde müfettişlere eşlik etti.
Hasipoğlu, konuyla ilgili değerlendirmesinde iş sağlığı ve güvenliğinin ertelenemez bir sorumluluk olduğunu vurguladı.
Bakanlığa bağlı dairelerle altı ilçede denetimleri sürdürdüklerini ifade eden Oğuzhan Hasipoğlu, “İş sağlığı ve güvenliği bizim için son derece önemlidir” dedi.
Son üç ayda Çalışma Dairesi ekipleri tarafından bin 350 işyeri denetlenerek yaklaşık 19 milyon Türk Lirası tutarında ceza uygulandığını söyleyen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu, “Özellikle inşaatlardaki iş kazalarının önlenmesi öncelikli sorumluluk alanımızdır.” diye konuştu.
İş kazalarının önlenmesinde görevin yalnızca devlette değil işverenlerin, çalışanların ve iş güvenliği uzmanlarının da ortak sorumluluğu olduğunu vurgulayan Bakan Hasipoğlu, iş sağlığı ve güvenliğinin ertelenemez olduğunu vurguladı.
-25 işyeri denetlendi, 4 inşaat durduruldu
Öte yandan Çalışma Dairesi müfettişleri dün Girne’de 18’i işyeri, 7’si inşaat olmak üzere toplam 25 işyeri iş sağlığı ve güvenliği kurallarıyla kayıt dışı istihdam açısından teftiş etti.
Buna göre, iş sağlığı ve güvenliği açısından ciddi eksik tespit edilen 4 inşaatın faaliyetleri Çalışma Dairesi tarafından durduruldu. Ayrıca eksiklikleri olan 3 inşaat için yazılı uyarı verildi.
Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı koordinasyonunda, Uluslararası Üniversiteler Arama-Kurtarma Konseyi üyesi üniversitelerin katılımıyla bu yıl 8’incisi düzenlenen “Üniversiteler Arama Kurtarma Oyunları” (USARGames 2026) başladı.
KKTC ve Türkiye’den toplam 22 üniversitenin katıldığı organizasyon, dört gün sürecek yarışmaların ardından pazartesi günü düzenlenecek kapanış ve ödül töreniyle tamamlanacak.
AFET SENARYOLARINA DAYALI ETAPLARDA YARIŞACAKLAR
Yarışmaya katılan ekipler; engel geçme, ahşap köprü kurma, havai hatla kurtarma, beton kütle sürükleme, kütle altı yaralı kurtarma, ilk yardım, enkaza müdahale ve temiz çalışma etaplarında mücadele edecek.
Afet senaryoları doğrultusunda gerçekleştirilecek etaplarda, afetzedelere en kısa sürede ulaşılması, doğru müdahale yöntemlerinin uygulanması, temel ilk yardımın yapılması ve güvenli tahliye süreçlerinin sağlanması hedefleniyor.
AÇILIŞ SEREMONİSİ YAPILDI, MEŞALE YAKILDI
Öte yandan, Üniversiteler Arama Kurtarma Oyunları’nın açılış seremonisi dün akşam Metehan Eğitim ve Tatbikat Alanı’nda gerçekleştirildi.
Organizasyon meşalesinin de yakıldığı seremoniye, Sivil Savunma Teşkilatı Başkanı Hakan Balaban, Uluslararası Üniversiteler Arama-Kurtarma Konseyi Başkanı Musa Oytun, üniversite temsilcileri ile arama-kurtarma ekipleri katıldı.
HAKAN BALABAN: “AFETLERE KARŞI BİLİNÇLİ BİR TOPLUM OLUŞTURULMASI, OLUMSUZLUKLARIN EN AZ ZARARLA ATLATILMASINA KATKI SAĞLAYACAK”
Sivil Savunma Teşkilatı Başkanı Hakan Balaban, açılışta yaptığı konuşmada, Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı ile Uluslararası Üniversiteler Arama Kurtarma Konseyi Başkanlığı koordinesinde gerçekleştirilen “Üniversiteler Arama Kurtarma Oyunları”nın bu yıl 8’incisinin düzenlendiğine işaret ederek, gençlerin arama-kurtarma faaliyetlerine olan ilgisinin her geçen gün artmasının memnuniyet verici olduğunu söyledi.
İklim değişikliğine bağlı afetlerin artışı ile bölgedeki deprem riski nedeniyle afet yönetiminin öneminin ön plana çıktığını kaydeden Balaban, Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı’nın paydaşlarla birlikte bilgi, tecrübe ve kapasite artırımı çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti.
Balaban, afet yönetimi alanına toplumun farklı kesimlerinin de katılmasının önemine işaret ederek, ilkokul çağındaki çocuklardan başlayarak üniversite gençliğini de kapsayan toplumsal bir güç oluşturmayı hedeflediklerini ifade etti.
Afetlere karşı bilinçli bir toplum oluşturulmasının yaşanabilecek olumsuzlukların en az zararla atlatılmasına katkı sağlayacağını vurgulayan Balaban, yetişmiş insan gücünün artmasının özellikle müdahale aşamasında önemli güç kazandıracağını söyledi.
Covid-19 nedeniyle verilen 3 yıllık zorunlu ara dışında organizasyonun 2016 yılından bu yana her yıl düzenlendiğini ve son iki yıldır uluslararası düzeyde gerçekleştirildiğini işaret eden Balaban, bu yıl Türkiye’den 11 üniversitenin katılımıyla organizasyonun daha da büyümesinden memnuniyet duyduklarını kaydetti.
Katılımcı ekiplere başarı dileyen Balaban, öğrencilerin yarışma süresince rekabetten çok kalıcı dostluklar edinmeye önem vermesi gerektiğini ifade ederek, organizasyonun insan hayatına dokunan hayati bir amaca hizmet ettiğini unutmamaları çağrısında bulundu.
Balaban, yarışmalar sırasında edinilecek deneyim ve afet durumlarında karşılaşılabilecek zorluklara ilişkin kazanılacak tecrübenin katılımcılar için en değerli kazanım olacağına inandığını belirterek, benzer faaliyetleri geliştirilerek sürdürmede kararlı olduklarını söyledi.
MUSA OYTUN: BURADA EDİNİLECEK BİLGİ VE DENEYİMLER, GELECEKTE BİR İNSANIN HAYATINA DOKUNABİLECEK NİTELİKTE
Uluslararası Üniversiteler Arama-Kurtarma Konseyi Başkanı Musa Oytun da konuşmasında, organizasyonun gerçekleşmesinde emeği bulunan Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı personeline teşekkür etti.
Doğal afet risklerinin bulunduğu bir coğrafyada yaşandığına dikkat çeken Oytun, afetlere hazırlıklı olmanın büyük önem taşıdığını vurguladı.
Oyunların bir yarışma formatında düzenlendiğini ancak kendileri açısından birinciliğin ön planda olmadığını ifade eden Oytun, burada edinilecek bilgi ve deneyimlerin gelecekte bir insanın hayatına dokunabilecek nitelikte olduğunu söyledi.
Katılımcıların birlik, beraberlik ve bilgiyle her türlü zorluğun üstesinden gelebileceğini belirten Oytun, geçen yıl 14 üniversitenin katıldığı organizasyonda bu yıl 22 üniversitenin yer almasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Katılımın gelecek yıllarda daha da artacağına inandığını ifade eden Oytun, öğrencilere ve akademisyenlere teşekkür ederek başarılar diledi.
BEKİR KABA: ARAMA-KURTARMA FAALİYETLERİ DİSİPLİN, GÜVEN VE DAYANIŞMA GEREKTİRİYOR
USARGames 2025 şampiyonu Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi Arama Kurtarma Ekibi Lideri Bekir Kaba ise konuşmasında, geçen yıl kazandıkları kupanın yalnızca bir yarışma başarısını değil, yoğun eğitim süreçleri, ekip ruhu ve hayat kurtarma sorumluluğunu temsil ettiğini söyledi.
Arama-kurtarma faaliyetlerinin disiplin, güven ve dayanışma gerektirdiğini belirten Kaba, afetlerin sınır tanımadığı bir dünyada üniversite öğrencilerinin insanlığın en zor anlarında görev alabilmek için kendilerini geliştirdiğini ifade etti.
Yarışmalarda rekabet yaşansa da herkesin aynı amaca hizmet ettiğini kaydeden Kaba, gerçek başarının olası afetlerde birlikte çalışılabilecek dostluklar kazanmak olduğunu söyledi.
Kaba, organizasyonun öğretici ve güvenli geçmesi temennisinde bulunarak, tüm ekiplere başarılar diledi.
Konuşmaların ardından SSTB Arama Kurtarma Şube Müdürü Hüseyin Soybir tarafından yarışma programı ve kuralları hakkında bilgi verildi.
Daha sonra oyunlara katılan ekiplerin kura çekimi yapılırken, açılış programı Lefkoşa Folklor ve Gençlik Merkezi (FOGEM) ile Dikmen Gençlik Merkezi halk dansları ekiplerinin gösterileriyle tamamlandı.
Baf’ın Moutallo Mahallesi’nde bulunan Kemal Atatürk Caddesi’nin ismi, ilçe meclisinin oy çokluğuyla aldığı kararla Nikos Kapetanidis Caddesi olarak değiştiriliyor. DİSY Meclis Üyesi Nina Gkaraklidou, değişiklik önerisinin kabul edildiğini açıklarken, bölgedeki bazı sokak isimlerinin “rahatsız edici” bulunduğu gerekçesiyle yeni isimlendirme girişimlerinin sürdüğünü belirtti.
Girne’de 4 inşaatın faaliyeti durduruldu!
6,5 milyon kişi ciddi gıda güvensizliğiyle karşı karşıya
8’nci Üniversiteler Arama Kurtarma Oyunları başladı
Sigaraya zam üstüne zam!
Bakan Arıklı şehit olan TSK askeri için taziye mesajı yayımladı
Asgari ücret için yüzde 50 artış talebi
-
DÜNYA21 saat agoABD’de bir eyalet doktor gibi davranan yapay zekaya dava açtı
-
GÜNDEM21 saat ago“15. Çilek Festivali” hafta sonu yapılıyor
-
GÜNDEM21 saat agoArıklı: “Türkiye, KKTC’den vazgeçmiyoruz dedi”
-
GÜNDEM21 saat agoTürkiye ile ehliyetlerin karşılıklı tanınması ve değişimini içeren yasa Resmi Gazete’de yayımlandı
-
DÜNYA21 saat agoAB’den hantavirüs açıklaması: Avrupa için risk düşük
-
GÜNDEM2 saat agoRum basını liderlerin görüşmesini ele aldı: Anlaşma sağlanacak kadar olgunlaşmış GYÖ’ler gündeme gelecek
-
GÜNDEM2 saat ago8’nci Üniversiteler Arama Kurtarma Oyunları başladı
-
GÜNDEM2 saat agoBaf’ta Kemal Atatürk Caddesi’nin ismi değiştiriliyor