DÜNYA

Türk ambargosu İsrail basınında: İsrail için ağır sonuçlar doğuracak

Published

2 yıl ago

Mayıs 5, 2024

Kıbrıs Yeni

Türkiye’nin ambargo kararı, Tel Aviv’de büyük öfkeye yol açtı. İsrail Dışişleri Bakanı, Türkiye’yi hedef aldı. İsrail medyası, Türk boykotunun etkilerinin büyük olacağını itiraf ederken, alınan karar dünya basınında da geniş yer buldu. İşte İsrail basınına göre Türkiye’nin ticareti durdurma kararının en çok etkileyeceği sektörler…

Türkiye Ticaret Bakanlığı geçtiğimiz günlerde, devlet düzeyinde alınan tedbirlerin ikinci aşamasına geçildiğini, İsrail’le ilgili ihracat ve ithalat işlemlerinin tüm ürünleri kapsayacak şekilde durdurulduğunu duyurdu.

Bakanlık açıklamasında, “İsrail hükümeti, Gazze’ye kesintisiz insani yardım akışına izin verinceye kadar Türkiye söz konusu yeni tedbirleri kesin ve kararlı bir şekilde uygulayacaktır” ifadeleri kullanıldı.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin İsrail ile ticareti durdurma kararıyla ilgili, “Adımın sonuçlarını iş dünyası ile eşgüdümle yürüteceğiz” dedi.

Erdoğan, bu kararın amacının Netanyahu yönetimini ateşkese zorlamak olduğunu söyledi.

KRİTİK ENDÜSTRİLERDE KRİZİN EŞİĞİNDE

Türkiye’nin aldığı bu karar İsrail basınında geniş yankı uyandırdı.

Türkiye’nin İsrail’e uyguladığı ticaret ambargosu, ithalata dayalı bir ortamın ardından İsrail endüstrisini özellikle zayıflatıyor.

İsrail basında yer bulan haberlere göre Türkiye’nin kararı İsrail’de tam bir sürpriz olarak karşılandı.

Bu karar ile birlikte İsrail kendini, yıllarca ithalatı teşvik ettikten sonra petrol, çimento, elektrik kabloları üretimi gibi acil durumlarda ekonominin işlevsel devamlılığı açısından kritik olan endüstrilerdeki fabrikalarla krizin içinde buluyor.

TÜKETİCİNİN CÜZDANINDA DA HİSSEDİLECEK

Bu ambargo kararı ile, ülkeye temel hammadde girişi sağlanamayacak. Başka ithalat kaynakları bulmak zaman ve anlaşmalar gerektiriyor ve bu anlaşmalar sağlansa bile, malların fiyatlarının ticareti durdurma kararı öncesinde talep edilen fiyatlardan çok daha yüksek olması bekleniyor.

Bu fiyat farklarının devreye girmesi, halihazırda giderek ağırlaşan hayat pahalılığından şikayetçi olan İsrailli tüketicilerin cüzdanlarında da hissedilecek.

İşte ticareti durdurma kararından en çok etkilenmesi beklenen sektörler…

İNŞAAT-DAİRE FİYATLARI ARTACAK

İsrail’in Türkiye ile ticaretinde ilk ciddi hasar, yaklaşık bir ay önce Türkiye’nin İsrail’e ihracatını 54 kategorideki ürünlerle sınırlandırması üzerine inşaat ve sanayi sektörü tarafında yaşanmıştı.

Dolayısıyla ticaretin tamamen durdurulmasının altyapı ve inşaat alanında daha fazla hasara yol açamayacağı tahmin edilirken, şu ana kadar listede yer almayan diğer alanların da karardan etkileneceği öngörülüyor.

Türkiye’nin aldığı kararın ardından İsrail son haftalarda alternatif bulma arayışında.

Yetkililer, Mısır ve İspanya’dan çimento ithalatı için girişimlerde bulunuyor.

İsrail’in Türkiye’den en çok ithal ettiği ürünler arasında inşaat sektöründe kullanılan cam, alüminyum profiller, kimyasallar ve boyalar yer alıyor.

İsrail medyasında yer alan haberlere göre şu an bu ürünlere alternatifler aranıyor.

Ambargo nedeniyle İsrail’de daire fiyatlarının iki nedenden dolayı keskin bir şekilde artması bekleniyor: İnşaattaki yavaşlama, daire arzında da azalmaya yol açacak.

Müteahhitlerin henüz zararına satış yapmaya hazır olmaması nedeniyle, tedarik edilemeyen ürünlerin fiyatlarındaki artış eninde sonunda daire fiyatına yansıyacak.

NAKLİYE-KARGO SEKTÖRÜ ETKİLENECEK

Türkiye’den İsrail’e giden kargonun büyük çoğunluğu deniz yoluyla ulaştırılıyordu.

İsrail basınına göre Türkiye Ticaret Bakanlığı’nın ticareti durdurmaya ilişkin resmi kararından ilk etkilenen denizcilik sektörü oldu.

Türkiye’nin İsrail için önemli bir ithalat noktası haline gelmesinin nedenlerinden biri de iki ülke arasında nispeten kısa mesafe.

İsrailli yetkililere göre, esas sorun Türkiye’nin güneyinden 18 saatlik bir yolculuk değil.

Savaş ve Husiler nedeniyle ulaşım ücretleri zaten yüzde 20 oranında artmış durumda.

Türkiye ile ticaretin durmasının ardından aranan diğer alternatif kaynaklar daha uzakta olacak ve teslimat süreleri de daha uzun olacak.

HAVACILIK SEKTÖRÜ

Türkiye, İsrail için hava kargosunun dördüncü büyük ithalatçısı konumundaydı. Türkiye, havacılık ve turizm alanında İsrail’in ana ticaret ortaklarından biriydi.

2023’te İsrailli turistlerin ana havacılık destinasyonu Türkiye oldu ve 2,3 milyon yolcu buraya uçtu.

Bağlantılı uçuşlarda merkezi ana şirket Türk Hava Yolları, 2023 yılında İsrail’deki operasyon büyüklüğü açısından yaklaşık 1,1 milyon yolcuyla dördüncü, Pegasus ise yedinci şirket oldu.

Savaş ilerledikçe ve Türkiye’nin İsrail’e yönelik söyleminin ağırlaşmasıyla karşılıklı uçuşlar durma noktasına geldi ve şu anda İsrail ile Türkiye arasında hiç direkt yolcu uçuşu bulunmuyor.

PETROL

İsrail basınına göre enerji piyasası, Türkiye’nin İsrail ile ticari ilişkileri sonlandırma kararının, önemli petrol tedarikçilerinden biri olan Azerbaycan’dan Türkiye’nin İsrail pazarına petrol transferinin durdurulmasını da içerip içermediğini incelemek için önümüzdeki günleri endişeyle bekliyor.

Geçtiğimiz Ocak ayında İsrail, Azerbaycan’ın en fazla ham petrol ihraç ettiği ülke olarak yaklaşık 300 milyon dolar değerinde petrol ithal etmişti.

Azerbaycan’da üretilen ham petrol, Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattından geçmekte ve Türkiye’nin Ceyhan limanında petrolün rafine edilmesi ve satılması için Hayfa limanında boşaltılan tankerlere aktarılmaktadır.

OTOMOBİL VE ULAŞIM SEKTÖRÜ

Ticareti durdurma kararının İsrailli otomobil ithalatçılarının yanı sıra tüketicilere de zarar vermesi bekleniyor.

Büyük otomobil üreticileri Türkiye’den İsrail’e bir dizi popüler otomobil ihraç ediyor: Hyundai I 20, Toyota Corolla, Ford Transit ve diğerleri.

Otomobil İthalatçıları Birliği’nin verilerine göre, geçen yıl itibarıyla Türkiye’de üretilen 270 bin 23 otomobilin 23 bin 363’ü İsrail’e ithal edildi.

İlgili

DÜNYA

6,5 milyon kişi ciddi gıda güvensizliğiyle karşı karşıya

Published

29 dakika ago

Mayıs 8, 2026

Kıbrıs Yeni

Birleşmiş Milletler’in (BM) Somali İnsani Koordinatörü George Conway, ülkede kuraklık nedeniyle açlık ve yetersiz beslenme krizinin giderek derinleştiğini belirterek, yaklaşık 6,5 milyon kişinin şiddetli açlıkla karşı karşıya kalacağını bildirdi.

Conway, Somali’ye gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında hükümet yetkilileri, BM ekibi ve insani yardım yetkilileriyle görüştü.

Somali’deki durumun ciddiyetini yerinde görmek için ülkenin farklı bölgelerini ziyaret ettiğini kaydeden Conway, kuraklık nedeniyle açlık ve yetersiz beslenme krizinin giderek ağırlaştığını söyledi.

Somali’nin, son üç yıldır yetersiz yağışların sonuçlarıyla karşı karşıya kaldığını belirten Conway, bazı bölgelerde yağışların başlamasının umut verici olduğunu ancak bunun henüz insani durumda somut bir iyileşme sağlamadığını ifade etti.

Conway, ülkede yaklaşık 6,5 milyon kişinin ciddi veya akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğunu, yaklaşık 2 milyon kişinin ise acil seviyede açlık ve yetersiz gıda sorunu yaşadığını dile getirdi.

Yaklaşık 2 milyon çocuğun da yetersiz beslenme riski altında bulunduğunu aktaran Conway, insani durumun hızla kötüleştiği uyarısında bulundu.

İlgili

DÜNYA

ABD’de bir eyalet doktor gibi davranan yapay zekaya dava açtı

Published

20 saat ago

Mayıs 7, 2026

Kıbrıs Yeni

Pennsylvania eyaleti, popüler yapay zeka platformu Character.AI’ın arkasındaki şirket olan Character Technologies Inc.’e karşı hukuk mücadelesi başlattı. Eyalet mahkemesine sunulan dava dilekçesinde, platformdaki sohbet botlarının kendilerini lisanslı doktorlar gibi tanıttığı ve kullanıcıları yanılttığı iddia edildi.

Vali Josh Shapiro yönetimi, bu davayı bir eyalet yönetiminin bir yapay zeka şirketine karşı açtığı “türünün ilk örneği olan bir yaptırım eylemi” olarak nitelendirdi.

Şapiro yaptığı açıklamada, “Pennsylvania halkı, özellikle sağlıkları söz konusu olduğunda, internette kiminle veya neyle etkileşim kurduklarını bilmeyi hak ediyor” dedi.

Sahte lisans numarası ve ilaç vaadi

Dava dosyasında yer alan bilgilere göre, Pennsylvania Eyalet Departmanı’ndan bir müfettiş platformda “psikiyatri” araması yaptı ve kendisini “psikiyatri doktoru” olarak tanımlayan karakterlerle karşılaştı.

“Emilie” adlı bir botun, müfettişe hem Pennsylvania hem de Birleşik Krallık’ta lisanslı bir psikiyatrist olduğunu söylediği öne sürüldü.

İddiaya göre bot, sahte bir lisans numarası vermekle kalmadı, aynı zamanda ilaç yazıp yazamayacağı sorusuna, “Teknik olarak evet, bir doktor olarak bu yetkim dahilinde,” şeklinde yanıt verdi. Eyalet yönetimi, bu durumun geçerli bir lisans olmadan tıp pratiği yapmayı veya bu yönde beyanda bulunmayı yasaklayan Tıbbi Uygulama Yasası’nı ihlal ettiğini savunuyor.

Şirketten “eğlence ve rol yapma” savunması

Character.AI, devam eden dava süreci hakkında yorum yapmaktan kaçınırken, Reuters’a yaptığı açıklamada platformdaki karakterlerin kullanıcılar tarafından oluşturulduğunu ve tamamen eğlence ile rol yapma amaçlı, kurgusal karakterler olduğunu belirtti. Şirket, bu ayrımın netleşmesi için güçlü adımlar attıklarını savundu.

Bu dava, Character.AI’ın karşılaştığı ilk yasal engel değil. Şirket daha önce de şu suçlamalarla gündeme gelmişti:

Kentucky Tüketici Davası: Şirketin çocukları hedef aldığı ve onları kendine zarar vermeye yönlendirdiği iddia edildi.

Florida İntihar Vakası: 14 yaşındaki bir çocuğun intiharına bir sohbet botunun zemin hazırladığı iddiasıyla açılan dava Ocak ayında uzlaşmayla sonuçlanmıştı.

Pennsylvania eyaleti, mahkemeden platformun sohbet botlarının kendilerini lisanslı profesyoneller olarak tanıtmasını engelleyecek bir ihtiyati tedbir kararı alınmasını talep etti.

İlgili

DÜNYA

AB’den hantavirüs açıklaması: Avrupa için risk düşük

Published

20 saat ago

Mayıs 7, 2026

Kıbrıs Yeni

Avrupa Birliği, bir yolcu gemisinde tespit edilen hantavirüs vakalarına ilişkin Avrupa halkı için mevcut risk seviyesinin düşük olduğunu açıkladı. Dünya Sağlık Örgütü, gemide üç hantavirüs vakasının doğrulandığını bildirirken, AB yetkilileri gelişmelerin yakından takip edildiğini duyurdu.

Avrupa Birliği (AB), Arjantin’den Afrika’nın batısındaki Cabo Verde’ye giden yolcu gemisinde, hantavirüs vakalarının tespit edilmesiyle ilgili, “Şu an elimizde bulunan verilere göre Avrupa’daki halk için, Avrupalılar için risk düşük seviyededir. Mevcut verilere göre şu aşamada endişe yaratacak bir durum bulunmuyor.” açıklamasında bulundu.

AB Komisyonu sözcülerinden Eva Hrncirova, MV Hondius adlı Hollanda bandıralı yolcu gemisinde hantavirüs vakalarının tespit edilmesinin ardından Hollanda Kraliyet Havayolları’nda (KLM) çalışan bir uçuş görevlisinin hantavirüs belirtileriyle Amsterdam’daki bir hastaneye kaldırılmasına ilişkin soruları yanıtladı.

Durumu çok yakından takip ettiklerini aktaran Hrncirova, gerekli tüm makamlarla temas halinde olduklarını söyledi.

Hrncirova, “Şu an elimizde bulunan verilere göre Avrupa’daki halk için, Avrupalılar için risk düşük seviyededir. Mevcut verilere göre şu aşamada endişe yaratacak bir durum bulunmuyor.” diye konuştu.

Gemideki vakalara ilişkin ilk bildirimi aldıkları günden bu yana Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), üye ülkeler ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) ile sürekli iletişim içinde olduklarını belirten Hrncirova, ECDC’nin aynı zamanda gemiye bir uzman gönderdiğini de söyledi.

Hrncirova, uzmanın şu anda gemide durum değerlendirmesi yaptığını ve gelişmeleri izlediğini belirterek, “Bu nedenle mevcut aşamada durumu küçümsememek ya da hafife almamak için gerekli tüm adımları atıyor ve gelişmelerin her aşamasında tepki vermeye hazır bulunuyoruz.” diye konuştu.

AB Sözcüsü, Avrupa’daki vatandaşlar açısından ortaya çıkabilecek her türlü olası riski son derece ayrıntılı şekilde değerlendirmeye çalıştıklarını dile getirdi.

DSÖ, YOLCU GEMİSİNDE 3 VAKA OLDUĞUNU AÇIKLAMIŞTI

DSÖ, yolcu gemisinde hantavirüs olduklarından şüphelenilen 8 kişi bulunduğunu belirterek, bu kişilere yapılan laboratuvar testleriyle 3’ünün hantavirüs olduğunun doğrulandığını açıklamıştı.

Yolcu gemisinde bugüne kadar hantavirüsten etkilenen 3 kişi hayatını kaybetmiş, bir kişi de Güney Afrika’da yoğun bakımda tedavi altına alınmıştı.

Öte yandan İsviçre Federal Halk Sağlığı Dairesi (FOPH) de gemide seyahat eden ve hantavirüs bulaşmış bir hastanın Zürih Üniversite Hastanesi’nde tedavi gördüğünü belirtmişti.

Hollanda Kraliyet Havayolları’nda (KLM) çalışan bir uçuş görevlisinin hantavirüs belirtileriyle Amsterdam’daki bir hastaneye kaldırıldığı duyurulmuştu.

HANTAVİRÜS

Hantavirüs, çoğunlukla kemirgenlerden bulaşan bir hastalık olarak biliniyor.

Kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması, bazen de kemirgen tarafından ısırılma ya da tırmalanmayla bulaşan virüs, ateş, yorgunluk ve kas ağrısı gibi semptomlar gösteriyor. Solunum yetmezliğine de sebep olabilen virüs, bazı durumlarda iç kanama ve böbrek yetmezliği şeklinde seyrediyor.