İngiltere Dijital Nefretle Mücadele Merkezi (CCDH UK) araştırmacıları, X’in en düşük 13 yaşa kadar kullanım izni vermesinden yola çıkarak bu yaşta bir erkek ve bir kız çocuk profili oluşturup bu kullanıcıların maruz kaldığı içerikleri inceledi.

Bu yılın şubat-mart aylarında yapılan incelemeler sonucunda yayımlanan araştırmada, 18 yaş altı X kullanıcısı çocukların hassas içeriklerle ve cinsel içerikli paylaşımlarla karşılaşmasının önünde engel bulunmadığı ve 13 yaşındaki çocukların dahi bunlara maruz kaldığı belirtildi.

Araştırmacıların, oluşturulan 13 yaş çocuk profillerinden cinsel içerikli arama yaptığı belirtilen araştırmada, bu profillere cinsel içerikli paylaşımların gösterildiği, sonrasında arama yapılmasa dahi ana sayfada bu türden içeriklerin görünmeye başladığı vurgulandı.

X algoritmasının 13 yaşına kadar çocuklara cinsel içerikli paylaşımları önerdiği kaydedilirken platformun ana sayfasındaki “Sana özel” bölümünün yüzde 30,5 oranında cinsel içerikli paylaşımlardan oluştuğuna vurgu yapıldı.

Araştırmada, istenmeyen mesajları önleme özelliğine rağmen yetişkinlerin çocuklara mesaj atabildiği, görüntü ve fotoğraf yollayabildiği ifade edildi.

Otomatik olarak yalnızca takip edilen kişilerden mesaj alan 18 yaş altı hesaplarda bu özelliğin kolayca devre dışı bırakıldığı kaydedildi. Araştırmada bu içeriklerin bir kısmının çocuk istismarı görüntüleri olduğuna da yer verildi.

Çocuk hesaplarının çeşitli X gruplarına katılmasının da önünde bir engel bulunmadığı anlatılan araştırmada, “Bunlar istisnai vakalar değil. Sonuç ortada. Çocuklar zarar görmeye açık haldeler. Şirketin güvenlik iddiaları ise yakından incelemeye dayanıklı değil.” ifadeleri kullanıldı.

Bu tür cinsel içerikli önerilerin çocukları doğrudan bu içerikleri paylaşan yetişkinlere açık hale getirdiğini kaydeden CCDH UK Araştırma Direktörü Callum Hood, İngiliz Daily Mail gazetesine yaptığı açıklamada, “Gelip geçici bir merak bile çocuğu açık cinsel içerikli materyallere ve istismar riskine maruz bırakıyor. X’in güvenlik önlemlerinin işe yaramadığı burada görülüyor.” dedi.

Dava, şu an 20 yaşında olan “Kaley” adlı bir genç kadının, YouTube ve Instagram’ın sahibi Meta’ya karşı açtığı tazminat talebiyle başladı.

Kaley, şirketlerin gençleri “bağımlı kılmak” için kasıtlı olarak özellikler geliştirdiğini ve bu durumun ruh sağlığına zarar verdiğini iddia ediyor. Bu dava, benzer suçlamalarla açılan 1.500’den fazla dava için bir emsal niteliği taşıyor.

Mosseri, Instagram kullanımını “kendinizi iyi hissetmeyeceğiniz kadar uzun süre televizyon izlemeye” benzetti. Bağımlılık terimini reddeden Mosseri, “sorunlu kullanım” kavramının kişiden kişiye değişebileceğini savundu. Davacı avukatı Mark Lanier’in, genç kadının bir günde 16 saatten fazla Instagram’da vakit geçirdiğini hatırlatması üzerine Mosseri, “Bu durum sorunlu bir kullanım gibi görünüyor” yanıtını verdi.

Meta avukatları ise Kaley’in yaşadığı psikolojik zorlukların sosyal medyadan değil, çocukluk dönemindeki zorlu aile hayatından kaynaklandığını savundu. Şirket, davacının sosyal medya kullanmaya başlamadan çok önce de ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirtti.

Duruşmada, Instagram’ın yüz hatlarını değiştiren “güzellik filtreleri” uzun süre tartışıldı. Avukat Lanier, 2019 yılına ait iç yazışmaları göstererek, Meta yöneticilerinin bu filtrelerin genç kızlarda “vücut dismorfisine” (beden algısı bozukluğu) yol açabileceği konusunda uyarıldığını ortaya koydu. Mosseri, estetik cerrahiyi teşvik eden filtrelerin yasaklandığını ancak burun incelten veya dudak dolgunlaştıran filtrelerin, rekabet gücünü korumak adına tamamen yasaklanmadığını kabul etti.

Davadaki diğer önemli başlıklar şunlar oldu:

Mosseri, Instagram’ın gençlerden diğer yaş gruplarına göre daha az para kazandığını, bu nedenle gençleri hedef almanın kâr maksimizasyonuyla ilgisi olmadığını öne sürdü.

Mosseri’nin yıllık gelirinin bonuslar ve hisse senetleriyle birlikte 20 milyon doları bulabildiği, kararlarının şirket hisse değerini artırma motivasyonu taşıdığı iddia edildi.

Davacı taraf, “sonsuz kaydırma” ve “beğeni” butonunun gençler için birer “kimyasal ödül” (dopamin) mekanizmasına dönüştüğünü savundu.

Dava süreci, sosyal medya platformlarının ürün tasarımı ve kullanıcı güvenliği konusundaki hukuki sorumluluklarını belirlemek açısından kritik bir dönemeç olarak görülüyor.